روزنامه: چگونه ایرانی به نفع روسیه است؟

خوانندگان گرامی!

شما می توانید نظرات خود درباره این مقاله را برای ما ارسال کنید، بهترین و جالب ترین نظرات همه روزه در بخش نامه های شما منتشر می شوند.

برای نوشتن نظرات خود  اینجا کلیک کنید

محتوای مطالب منتشره می تواند مغایر با مواضع «ریا نووستی» باشد

استفاده از مطالب خبرگزاری «ریا نووستی» تنها با ذکر منبع مجاز است

پروفسور "ولادیمیر ساژین" کارمند ارشد علمی انستیتو خاورشناسی آکادمی علوم روسیه در مقاله ای که روز جمعه در روزنامه روسی "ورمیا نووستی" منتشر شد، می نویسد: جمهوری اسلامی ایران طی سال های اخیر به یکی از محرکان اصلی آرامش در عرصه سیاست جهانی تبدیل شده است. جامعه جهانی نمی خواهد اجازه دهد تا نظام ایران که هدفش را انقفلاب اسلامی جهانی اعلام کرده است، به صدور ایده های آن می پردازد، برای کشوری عضو سازمان ملل حق موجودیت قائل نیست و نابودی آن در آینده را پیشبینی می کند، به بمب اتمی دست پیدا کند.

وی می نویسد: در چنین اوضاعی، مسکو که خواستار گزینه دیپلماتیک و مسالمت آمیز حل مسئله هسته ای ایران است، هرآنچه را که ممکن بود انجام داد تا تهران را به ضرورت دیالوگ سازنده متقاعد کند و در عین حال از حق آن برای استفاده صلح آمیز از اتم حمایت کند. در رابطه با روسیه در تهران ایده "اتحاد استراتژیک مسکو - تهران" مطرح شده بود. اما آیا در حال حاضر چنین چیزی ممکن است؟ و چنین اتحادی علیه چه کسی باید باشد؟ در این رابطه این سوال مطرح می شود که روابط کنونی روسیه و ایران در چه سطحی است؟

پروفسور ساژین می نویسد: روابط اقتصادی را بررسی می کنیم. در سال 2008 مبادلات تجاری روسیه و ایران بدون بحساب آوردن همکاری های فنی - نظامی برابر با 3.7 میلیارد دلار بود. در سال 2009 این شاخص به کمتر از 3 میلیارد دلار رسید. برای مقایسه، مبادلات تجاری روسیه و مخالف اصلی ایران، اسرائیل، در سال 2008 به بیش از 2.5 میلیارد دلار رسید. اما جمعیت دولت یهودی یک دهم جمعیت ایران است. در سال 2008 سهم واردات از روسیه در ایران برابر با 6% کل واردات ایران بود. این در حالیست که سهم کشورهای اتحادیه اروپا 22%، چین 15% و امارات متحده عربی 12% است. به نوبه خود واردات از ایران به روسیه نیز در سطح 0.2% است. علاوه بر این ایران رقیب بالقوه روسیه در بازار سوخت اروپاست (و در آینده نزدیک، کاملاً رقیب خواهد بود).

مولف ادامه می دهد: و یا روابط سیاسی را در نظر می گیریم. کارشناسان امور سیاسی به کرات می گویند که ایران در رابطه با چچن و در کل در رابطه با قفقاز روسیه خوداری نشان داد. حقیقتاً همین طور است. اما همه می دانیم که در این منطقه از روسیه افراط گرایان اصلی وهابیون و در ضمن از رادیکالی ترین شاخه های آن هستند. اما این وهابیون شیعیان را ملحد و حتی غیرمسلمان می دانند. از این رو هرگونه کمک از سوی ایران شیعی به وهابیون قفقاز غیر ممکن بوده و خواهد بود. از همین زاویه نیز باید موضع بیطرفانه ایران در قفقاز روسیه را بررسی کرد.  

وی می نویسد: همچنین در رابطه با مسئله دریای خزر. در اینجا نیز مشکلاتی وجود دارند. ایران اسلامی مدعی 20% این دریاست، هرچند که در تمامی قراردادهای ایران (پرسیا) و روسیه (اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی)، سهم ایران کمی بیش از 12% سهم بود.

وی ادامه می دهد: در تاجیکستان نیز که پیشتر روسیه و ایران به توقف جنگ داخلی کمک کردند، تهران اقدامات خود برای کاستن امکانات روسیه در این کشور را فعال کرده است. در همه منطقه آسیای میانه نفوذ ایران از نظر اقتصادی و ایدئولوژیک افزایش می یابد.

مولف می نویسد: در افغانستان نیز ایران سکوهایی را در استان های غربی این کشور ایجاد می کند و خروج همه نیروهای خارجی را مطالبه می کند و مخالف سیاست نیروهای بین المللی مساعدت به امنیت است که ریاست آن را ناتو بر عهده دارد. به نوبه خود، روسیه از این نیروها حمایت می کند. مواضع روسیه و تهران در رابطه با حل مسئله اسرائیل - فلسطین نیز متفاوت است.

ساژین می نویسد: منافع کنونی روسیه و ایران، پایه هایی با استحکام کافی ندارند تا روی آن اتحادی استراتژیک را بنا کنند. هرچند که بطور قطع در روسیه بخوبی متوجه اهمیت و وزن ایران 72 میلیونی هستند و هرآنچه که را می توانند بر اساس موضع اصولی منع گسترش سلاح هسته ای انجام می دهند تا گرایش مثبت موجود در روابط روسیه و ایران خراب نشود. در عین حال منطقی بنظر می رسد که سطح لازم این روابط را "شراکت محتاتاطانه" بنامیم.

وی ادامه می دهد: طرفداران اتحاد استراتژیک تهران و مسکو معتقدند که هدف اصلی اقدامات ضدهسته ای علیه ایران، تعویض حکومت روحانی در این کشور و روی کار آوردن نظامی غربگراست. روسیه از هیچ نظامی در ایران ترسی نخواهد داشت. در هر صورت هیچگونه ایرانی برای روسیه خطرناک نیست "حتی با فرض داشتن سلاح هسته ای". روسیه آماده کار با هر رژیمی در ایران است، چه روحانی و چه سکولار. روسیه در عمل ویژگی های سنتی، دینی و فرهنگی کشور را برسمیت می شناسد و در نهایت باید گفت که این انتخاب خود مردم این کشور است. روسیه تنها بر برسمیت شناختن قوانین، قراردادها، اسناد و مقرررات بین المللی از سوی این کشور اصرار دارد.

مولف در پایان می نویسد: اما همه چیز به مسکو بستگی ندارد. منافعی هستند که خارج از چارچوب روابط بین کشورها هستند. این شامل تامین امنیت منطقه ای و بین المللی می شود. صحبت درباره سیاست خارجی و نظامی کشور است و این که این سیاست تا چه حد مطابق مطالبات امنیتی می باشد. این بویژه مربوط به عرصه هسته ای می شود. در ضمن در قرارداد منع گسترش سلاح هسته ای (ان پی تی) مفهوم حقوقی فرض برائت ( Presumption of innocence) وجود ندارد (تا وقتی که اتهام ثابت نشده باشد، متهم بیگناه است). از این رو کشورهایی که در راه تحقق برنامه هسته ای گام بر می دارند، باید خودشان به جامعه جهانی ثابت کنند که فعالیت نظامی ندارند. برای این کار تماس تنگاتنگ با ارگان های بین المللی، در درجه اول با آژانس بین المللی انرژی اتمی و با سازمان ملل متحد لازم است. علاوه بر این در سیاست خارجی نیاز به قابل پیشبینی بودن و تداوم هست. این ها مواردی هستند که در صورت وجودشان جمهوری اسلامی ایران می تواند به نفع روسیه باشد.

خبرگزاری «ریا نووستی» روسیه، 15 اسفند ماه